พลั่ว


ชื่อเครื่องมือ: พลั่ว  
ชื่อท้องถิ่น: ภาคเหนือเรียกว่า พากไม้  
ลักษณะของเครื่องมือ:       เป็นเครื่องมือสำหรับตักข้าวเปลือกสาดเพื่อแยกเมล็ดข้าว มีรูปร่างคล้ายพาย การเลือกไม้มาทำพลั่วชาวบ้านมักจะเลือกทำจากไม้เนื้ออ่อนเพื่อให้มีน้ำหนักเบาเช่นไม้มะกอก ไม้สัก ไม้สำหรับทำพลั่วจะมีความยาวประมาณ 2 เมตร กว้างประมาณ 15 -20 เซนติเมตร ตัวแผ่นพายจะทำการเจาะหรือขุดให้เป็นร่องลึก ตัวแผ่นพายมีความกว้างประมาณ 20 เซนติเมตร ยาวประมาณ 35 เซนติเมตร ตัวด้ามยาวประมาณ 120 เซนติเมตร เหลาให้มีลักษณะกลมเหมือนด้ามพาย  
การใช้ประโยชน์: หลังการเก็บเกี่ยว และเก็บรักษา  
อธิบายการใช้ประโยชน์:       ใช้สำหรับตักข้าวเปลือกสาด เพื่อคัดแยกเมล็ดข้าวเปลือกที่ต้องการ ออกจากเมล็ดข้าวลีบ เศษผง เศษฟาง เศษดินและสิ่งเจือปนอื่นๆ วิธีใช้พลั่ว มือจะจับที่ด้ามพลั่ว ใช้ปลายพลั่วที่เจาะหรือขุดให้เป็นร่องลึก ตักเมล็ดข้าวที่ได้จากการนวดกองรวมอยู่ในลานข้าว สาดขวางทางลม เพื่อให้ส่วนที่ไม่ต้องการปลิวไปตามลม คงเหลือแต่เมล็ดข้าวหล่นอยู่ในลาน หากในขณะนั้น ในกรณีไม่มีลมก็จะใช้พัดวี พัดให้เกิดลมแทนได้ แต่หากขณะนั้นมีลมแรงเกินไปจะไม่เหมาะสำหรับการสาดข้าว เพราะลมจะพัดเอาเมล็ดข้าวเปลือกไปด้วย  
แหล่งที่มาของข้อมูล: สารานุกรมภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย - ภูมิปัญญาข้าวไทย จัดทำโดย สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน)  
คำช่วยค้น: พลั่ว พากไม้  
วันที่บันทึกข้อมูล: 9/20/2010 2:41:40 PM